Ostatnia modyfikacja wpisu
Autor: Anna Maćkowiak – Coach i doradca psychologiczny
Zaburzenia odżywiania najczęściej nie zaczynają się od znacznej utraty masy ciała. Większość rodziców nie zauważa wczesnych objawów zaburzeń odżywiania u swoich dzieci. I wcale się temu nie dziwię.
Pierwszymi sygnałami bywają zmiany w zachowaniu: unikanie wspólnych posiłków, liczenie kalorii, lęk przed przytyciem, nadmierna aktywność fizyczna lub stopniowe eliminowanie kolejnych produktów.
Jeśli zauważasz kilka takich zmian jednocześnie, warto skonsultować dziecko z lekarzem lub specjalistą zajmującym się zaburzeniami odżywiania.
Sam artykuł nie pozwala postawić diagnozy, ale może pomóc rozpoznać sygnały ostrzegawcze.
Jako osoba, która przeszła anoreksję, powiem Ci, że umiemy je świetnie ukrywać.
Dlatego chcę Ci dzisiaj pokazać, wszystkie te objawy i zachowania, na które należy zwrócić szczególną uwagę.
Jest to szalenie istotne. Bo im szybciej nastąpi rozpoznanie choroby – tym większe są szanse na całkowite wyleczenie.
Czego NIE zobaczysz na początku?
Wielu rodziców uważa, że aby zdiagnozować zaburzenia odżywiania osoba musi albo mieć skrajnie niską/wysoką wagę. Tymczasem zaburzenia odżywiania mogą rozwijać się miesiącami przy prawidłowej masie ciała.
Jakie są pierwsze objawy zaburzeń odżywiania u dziecka?
Na początek przedstawiam Ci listę objawów fizycznych, na które Ty jako rodzic lub osoba bliska powinieneś zwrócić uwagę.
Niech będą one dla Ciebie sygnałem ostrzegawczym do zatrzymania się i do spokojnej rozmowy z dzieckiem. Choć wiem, że nie zawsze – niestety – będzie to możliwe.
Oto niektóre z objawów, które możesz zaobserwować u swojego dziecka
- utrata i przerzedzenie włosów. W anoreksji na ciele może pojawić się meszek tzw. LANUGO (meszek płodowy), który ma za zadanie ogrzać wychłodzony organizm
- kruche paznokcie
- gwałtowne wahania wagi
- gwałtowny spadek wagi, ale też nie przybieranie na wadze, mimo ogromnego apetytu
- utrata miesiączki i zaburzenia miesiączkowania. Do niedawna był to jeden z warunków koniecznych aby zdiagnozować anoreksję – dzisiaj już nie jest!
- obniżona temperatura, ponieważ organizm nie ma siły aby się ogrzać
- sucha, łuszcząca się skóra, często z rogowaceniem okołomieszkowym (na skórze pojawiają się drobne krostki, przypominające trochę gęsią skórkę)
- mogę występować obrzęki, szczególnie kończyn dolnych (spowodowane jest to zbyt małą ilością albumin)
- stopy i dłonie mogą być zabarwione na żółto (jest to tzw. karotemia)
- zahamowanie wzrostu
- osłabione mięśnie i zaniki mięśniowe
- zwolniony oddech
- duże zmiany w jamie ustnej, nieświeży oddech – z powodu wymiotów
- drobne zadrapania na dłoniach, blizny – jeśli osoba prowokuje wymioty
- wzdęcia, zaparcia, bóle brzucha (bardzo niebezpieczne, mogą doprowadzić do ostrego zapalenia trzustki)
- opuchnięte policzki i powiększone ślinianki
- długotrwale utrzymujące się siniaki
- drętwienia i mrowienia kończyn (u zdrowej osoby nerwy są przykryte warstwą tłuszczową, w anoreksji natomiast są narażone na ucisk)
- zawroty głowy
Jakie zachowania mogą świadczyć o zaburzeniach odżywiania?
- noszenie workowatych ubrań
- ubieranie się „na cebulkę” (nawet gdy jest bardzo ciepło) w celu ogrzania się lub ukrycia straconych kilogramów
- unikanie wspólnych posiłków – tłumaczenie i wymówki w stylu: nie jestem głodna, dopiero co zjadłam, jadłam w szkole, zjem potem
- bardzo powolne jedzenie
- liczenie kalorii i unikanie potraw o których nie wiadomo ile mają kalorii,
- mierzenie i ważenie produktów – nawet owoców i warzyw
- jedzenie tylko zdrowego jedzenia, nagłe przejście np. na jakąś konkretną dietę
- nagłe zainteresowanie gotowaniem, zdrowym odżywianiem, kupowanie książek, zbieranie przepisów, oglądanie programów kulinarnych
- nagłe zainteresowanie przygotowywaniem posiłków, gotowanie dla innych – często potem można usłyszeć wymówkę, że zjadło się doprawiając potrawy
- wymioty, znikanie w łazience podczas jedzenia (lub tuż po)
- intensywne zużycie odświeżacza powietrza w toalecie
- częste kąpiele/lub branie prysznica w ciągu dnia – gdyż woda zagłusza odgłosy wymiotów a intensywne zapachy żeli do kąpieli i balsamów – pozwalają zniwelować brzydkie zapachy
- ukrywanie i chowanie jedzenia (łóżko, szafki itp.)
- stosowanie środków przeczyszczających, moczopędnych, herbatek, środków „spalających tłuszcz”, różnych dziwnych suplementów diety, które mają mieć działanie odchudzające
- znikanie dużych ilości jedzenia (ale czasem i pieniędzy)
- intensywne ćwiczenia fizyczne, często od razu po posiłku ale również wieczorem w nocy (kiedy nikt nie widzi), także podczas choroby (np. przeziębienia) czy kontuzji
- unikanie życia, przyjaciół, spotkań, bardzo duża samotność, wycofanie z kontaktów społecznych
- ciągłe ważenie się, przeglądanie się w lustrze w celu poszukiwania niedoskonałości, ale również macanie się, dotykanie się i sprawdzanie fałdek na ciele (bardzo charakterystyczne dla anoreksji jest sprawdzanie wystających kości miednicy i kości obojczykowych – jeśli nie zarosły tłuszczem tzn, że jest dobrze. Niektóre osoby od tego zaczynają dzień. Robią to od razu po przebudzeniu)
- lęk przed przybraniem na wadze
- rozdrażnienie, ogromne wahania nastroju,
- czasem apatia i brak uczuć
- trudności w koncentracji uwagi
- BARDZO NIEBEZPIECZNE JEST SPOŻYWANIE BARDZO DUŻYCH ILOŚCI WODY. Zewsząd słyszymy komunikat, żeby dużo pić, ale to dużo też MA SWOJE GRANICE! Spożywanie bardzo dużych ilości wody powoduje wypłukiwanie z organizmu sodu. Zbyt niski poziom sodu może powodować obrzęk mózgu, napady padaczkowe, czasem zgon. ZWRÓĆ PROSZĘ UWAGĘ NA ILOŚĆ WYPIJANYCH PŁYNÓW PRZEZ TWOJE DZIECKO. (jest to też bardzo częsty trik, który ma służyć oszukaniu personelu w trakcie hospitalizacji. Tuż przed ważeniem, osoba potrafi wypić bardzo duże ilości płynów!) Dlatego w szpitalu oprócz ważenia często stosuje się pomiar obwodu mięśnia naramiennego i mięśni na udach.
Jeśli podczas czytania tej listy poczułaś i poczułeś niepokój, pamiętaj, że nie oznacza to jeszcze, że Twoje dziecko choruje.
Ten artykuł nie służy do stawiania diagnozy. Ma pomóc zauważyć sygnały, których wcześniej mogłaś/-eś nie dostrzegać.
Jeśli zauważasz kilka z opisanych objawów czy zachowań
- Nie oskarżaj dziecka.
- Nie komentuj wyglądu.
- Zanotuj konkretne zachowania.
- Umów wizytę u pediatry.
- Wykonaj podstawowe badania.
- Poszukaj psychologa/psychoterapeuty/psychiatry/dietetyka którzy zajmują się zaburzeniami odżywiania.
- Nie czekaj, aż dziecko „schudnie bardziej”.
Kiedy należy pilnie zgłosić się do lekarza lub na SOR?
Pilna konsultacja jest wskazana, jeśli dziecko:
- szybko traci masę ciała,
- omdlewa,
- ma nasilone zawroty głowy,
- prowokuje wymioty,
- stosuje środki przeczyszczające,
- odmawia jedzenia lub picia,
- wykazuje objawy odwodnienia,
- zgłasza myśli samobójcze lub inne sygnały poważnego kryzysu psychicznego
Najważniejsze informacje
- Zaburzenia odżywiania nie zawsze zaczynają się od utraty masy ciała.
- Pierwsze objawy często dotyczą zachowania.
- Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większe są szanse na poprawę.
- Jeśli zauważasz kilka niepokojących zmian jednocześnie, warto skonsultować dziecko z lekarzem.
kolejne wpisy: